Hướng dẫn cho trẻ ăn dặm và các loại bột ăn dặm

Cho trẻ ăn dặm như thế nào? Bột ăn dặm tốt dành cho trẻ mới ăn dặm?

Nguyên tắc khi cho trẻ ăn dặm:

– Bữa ăn dặm là bữa ăn đầu tiên của đứa trẻ. Bé sẽ được tiếp xúc với thức ăn mới ngoài sữa mẹ nên mẹ cần tìm hiểu kỹ và nên chọn bột dinh dưỡng nào cho trẻ là hợp lý nhất.

– Bữa ăn dặm là bữa ăn phụ. Sữa mẹ vẫn là nguồn dinh dưỡng chính cho bé đến 12 tháng tuổi.

– Bố mẹ chỉ cho bé ăn ít gọi là “tập trẻ ăn” chứ không ép bé ăn.

– Bắt đầu với bữa ăn loãng (đặc hơn sữa mẹ) và khi trẻ quen dần thì chuyển qua thức ăn đặc hơn.

– Trẻ 6-7 tháng: 1 bữa bột lỏng khoảng 100-200ml.

– Trẻ 8-9 tháng: 2 bữa bột đặc khoảng 200ml.

– 10-12 tháng tuổi: 3 bữa bột đặc 200 ml – 250 ml.

– 12 – 24 tháng: 3 bữa cháo 250 – 300 ml.

– 24 tháng trở đi có thể ăn cơm cùng gia đình.

Nên chọn bột dinh dưỡng nào cho trẻ?

Nguyên tắc chọn bột dinh dưỡng nào cho trẻ tốt nhất:

– Trẻ bắt đầu ăn dặm sẽ ăn từ bột ngọt rồi mới tới bột mặn. Thời gian ăn bột mặn là sau 2-4 tuần sau khi ăn bột ngọt.

– Ăn từ loãng đến đặc.

– Ăn từ ít tới nhiều.

Nên chọn bột dinh dưỡng nào cho trẻ từ 4-6 tháng tuổi? Hãy bắt đầu với bột ngọt!

Bột ngọt là bột được chế biến từ bột gạo, bột yến mạch hoặc chọn bột dinh dưỡng từ các loại bột ăn dặm bán sẵn của những thương hiệu uy tín. Mẹ có thể pha bột ăn dặm theo công thức có sẵn của bột ăn dặm cho trẻ.

Ngoài ra, các mẹ có thể kết hợp với các loại rau củ quả khác để thay đổi khẩu vị cho trẻ. Tuy nhiên, khi chọn bột dinh dưỡng kết hợp với các loại thực phẩm thiên nhiên khác thì mẹ nên tìm hiểu kỹ, tham khảo ý kiến của bác sĩ chứ không tự mình “sáng tạo” rồi “thí nghiệm” trên người con.

Sau thời gian ăn bột ngọt thì mẹ chọn bột dinh dưỡng mặn cho bé. Bột mặn cũng giống như bột ngọt như có thêm thịt, cá, trứng, cua…

Tương tự như trên, mẹ có thể chọn bột dinh dưỡng cho bé của những thương hiệu uy tín rồi pha theo công thức có sẵn. Hoặc các mẹ có thể tự tay nấu bột dinh dưỡng cho trẻ khi đã được đào tạo, trang bị kiến thức chăm trẻ.

Các bậc cha mẹ nên trang bị thêm hành trang chăm con nhỏ của mình bằng cách đọc sách, tham gia các lớp học ngắn hạn, thu thập thông tin qua các phương tiện thông tin đại chúng.

Các loại bột ăn dặm cho trẻ em

Có 2 dòng bột ăn dặm trên thị trường Việt: bột nội và bột ngoại

1. Bột nội

Bột Việt Nam thì có 2 hãng lớn, đó là Vinamilk (gọi là bột Ridielac) và bột Nesle, với 2 kiểu bột là bột ngọt và bột mặn. Các loại bột này cho trẻ từ 6 tháng trở lên, tuy nhiên, tùy vào từng cơ địa và đặc điểm của từng bé, có thể sử dụng bột cho bé khi bé đc 4 tháng tuổi.

Bột Việt Nam giàu chất dinh dưỡng, giá cả phải chăng, hợp với túi tiền của hầu hết các mẹ Việt.

Có rất nhiều mẹ thật sự hài lòng về chất lượng sản phẩm của bột nội, song bên cạnh đó vẫn còn 1 số nhận xét về các loại bột này như: bột pha dễ bị vón cục, bột nóng nên bé đi ị không được đều lắm, bột không ngon vì bé không hợp với bột… Tuy nhiên việc pha dễ bị vón cục có thể là do kĩ thuật pha của mẹ chưa được khoa học nè, bé đi ị không được đều có thể còn do cơ địa của từng bé, không phụ thuộc hoàn toàn vào bột mà bé ăn, hay việc bé không hợp với những loại bột này cũng có thể do vị của bột không hợp khẩu vị của bé.

2. Bột ngoại

Bột ngoại “đắt xắt ra từng miếng”, nghe thế thôi các mẹ đã hiểu là giá cả của bột như thế nào rồi phải không? Thông thường bột ngoại sẽ đắt phải gấp đôi, gấp 3,.. lần so với bột nội. Nhưng chất lượng bột và giá trị dinh dưỡng thì các mẹ miễn chê nhé.

Bột ngoại thì có một số hãng lớn như Nesle, Hipp, Heinz, Gerber….

Theo khảo sát thì bột ăn dặm Heinz được ưu chuộng hơn nhiều vì mẫu mã đẹp, đa dạng về mùi vị, dễ ăn, mùi hương hấp dẫn các bé, khối lượng mỗi hộp vừa phải, dễ pha. Bột ăn dặm Heinz có bột dành cho bé 4 tháng, 7 tháng, có bột mặn, bột ngọt với nhiều vị khác nhau dễ lựa chọn, giá cả cũng đã giảm đi rất nhiều so với mấy năm trước đây.

Bột Gerber của Mỹ có 1 điểm khác biệt mà nhiều mẹ rất thích đó là bột Gerber không như bột Heinz (được trộn sẵn), khi dùng bột Gerber mẹ có thể mua bột về, mua hũ thịt Gerber riêng, mua hũ rau quả, trái cây riêng… và mẹ trộn theo tỷ lệ hay sở thích của bé riêng. Nói chung chế biến bột Gerber hơi cực hơn, nhưng chi phí thấp hơn nhiều, bột khô thì có 13 mùi, hũ thịt thì có bò, gà, gà tây, cừu (nói chung cũng đa dạng), rau củ quả trái cây thì cũng có rất nhiều loại. Bên cạnh đó Gerber còn có hộp pha sẵn, rất da dạng mùi vị, chỉ làm nóng lên ăn, hoặc mở ra ăn được luôn. Ở Mỹ người ta khuyến khích ăn bột Gerber khi trẻ dưới 1 tuổi, khi 4 tháng thì cho ăn bột gạo là chủ yếu, sau đó 6 tháng thì có rất nhiều mùi vị cho mẹ lựa chọn.

Bột ăn dặm Hipp cũng có đa dạng mùi, nhưng ít hơn Heinz và Gerber, nhưng Hipp được nhập khẩu vào Việt Nam lâu nên nhiều mẹ biết hơn.

Cũng có nhiều ý kiến trái chiều quanh việc dùng bột ngoại, bột nội cho bé. Tuy nhiên các mẹ hãy nhớ, tùy vào từng đặc điểm và khẩu vị của bé mà bé hợp với bột này mà không hợp với bột kia, chứ đó không phải là tiêu chí để đánh giá chất lượng sản phẩm nhé!

Có lẽ các mẹ nên cho bé thử thì mới biết được bé hợp với loại bột nào hơn. Song các mẹ cũng nên tính toán kĩ về túi tiền của mình để có thể chi tiêu một cách hợp lý hơn.

Thời điểm nào nên bắt đầu cho trẻ ăn dặm?

Thời điểm nên cho bé ăn ăn dặm và tác hại của việc ăn dặm sớm. Khi bé phát triển, nhu cầu dinh dưỡng của bé cũng thay đổi. Sẽ đến giai đoạn sữa mẹ không đủ thỏa mãn bé. Giai đoạn này thường đến khi bé khoảng từ 4 đến 6 tháng tuổi. Đây chính là thời điểm nhiều em bé sẵn sàng cho việc ăn dặm. Song cũng tùy từng thể trạng và sự phát triển của mỗi bé mà có  định hướng cho ăn dặm sớm hay muộn. Theo khuyến cáo thì nên cho bé ăn dặm sau 6 tháng nhưng khi bà mẹ để ý các dấu hiệu “muốn” ăn dặm của con thì có thể linh động thực hiện chế độ ăn dặm cho bé con. Với một số trường hợp nếu cho bé ăn dặm quá sớm sẽ gây ra những tác hại không mong đợi.

Khi bé phát triển thì nhu cầu dinh dưỡng cũng tăng cao. Sữa mẹ không còn là nguồn cung cấp duy nhất cho bé. Bé cần ăn dặm để bổ sung chất dinh dưỡng cho sự phát triển cả thể chất lẫn tinh thần.

Đối với các bà mẹ trẻ không có kinh nghiệm thực tế thì luôn lo lắng và không biết mấy tháng nên cho trẻ ăn dặm là tốt nhất. Đặc biệt là các mẹ ít sữa cho con bú.

Theo các bác sĩ khoa Nhi thì trẻ em từ 4-6 tháng tuổi đã có thể tập ăn dặm. Lúc này hệ tiêu hóa của bé đã phát triển hoàn thiện hơn và có tiết ra một loại enzyme có tên amylase có chức năng tiêu hóa tinh bột.

Tuy nhiên, trẻ được 6 tháng tuổi mới thật sự là câu trả lời chính xác nhất cho câu hỏi “Mấy tháng nên cho trẻ ăn dặm?”. Vì hệ tiêu hóa của trẻ dưới 6 tháng tuổi vẫn chưa có khả năng hấp thụ trọn vẹn protein từ thịt, cá, trứng, sữa… Trẻ dễ mắc các bệnh về đường ruột.

Tuy nhiên, tùy theo cơ địa của mỗi bé mà câu trả lời cho thắc mắc “Mấy tháng nên cho trẻ ăn dặm là tốt nhất?” sẽ khác nhau. Độ tuổi cho trẻ ăn dặm nằm trong khoảng từ 4-6 tháng.

Dấu hiệu cho biết trẻ đã tới tuổi ăn dặm

– Trẻ đòi bú nhiều hơn bình thường mặc dù mới bú cách đó không lâu.

– Trẻ thường khóc đêm và đói bú.

– Trẻ mút tay.

– Bé nhìn người lớn ăn.

– Trẻ hứng thú khi thấy bố mẹ mớm thức ăn cho bé.

Vậy là các mẹ đã có thể tự tin hơn khi xác định được mấy tháng nên cho trẻ ăn dặm là tốt nhất rồi nhé! Hãy quan sát trẻ và tập cho bé ăn dặm vào thời điểm vàng nhé!

- theo phunuso.vn -

3 cách ăn dặm cho trẻ phổ biến nhất hiện nay

Cùng so sánh ưu/nhược điểm của 3 phương pháp ăn dặm hiện được nhiều mẹ Việt áp dụng nhé!

Là mẹ, ai cũng muốn làm những điều tốt nhất cho con mình. Lựa chọn phương pháp ăn dặm này hay phương pháp ăn dặm khác, Tây hay Ta, Nhật hay Việt, truyền thống hay hiện đại… đều không phải do mẹ lười, mẹ chăm, mẹ thiếu hiểu biết hay mẹ hiểu biết. Mỗi phương pháp ăn dặm đều có những ưu điểm và nhược điểm riêng. Điều quan trọng là, bằng cảm nhận của một người mẹ, ta sẽ tìm ra phương pháp ăn dặm phù hợp nhất cho con yêu của mình.
Cùng đem lên bàn cân 3 phương pháp ăn dặm phổ biến nhất hiện nay là : Ăn dặm truyền thống (ADTT), Ăn dặm kiểu Nhật (ADKN) và Ăn dặm bé tự chỉ huy (Baby Led Weaning – BLW) để xem đâu sẽ là phương pháp thích hợp nhất cho cả mẹ và bé.

Ăn dặm truyền thống (ADTT)

Nhiều ý kiến cho rằng phương pháp ADTT không còn phù hợp với ngày nay. Thực tế không hẳn như vậy. Mỗi năm vẫn 
có hàng triệu trẻ em Việt Nam đến tuổi ăn dặm được các bà các mẹ cho ăn theo phương pháp này. Từ việc quấy bột cho con, xay chung thức ăn rau củ, thịt thà đến nhuyễn rồi khi trẻ mọc răng sẽ chuyển sang ăn cháo dần. Thức ăn kèm vẫn được cho vào chung với cháo thành một bát đủ dinh dưỡng.

 

Trẻ ăn dặm truyền thống thường ăn chung một bát bột xay lẫn cả rau củ và thịt cá (ảnh minh họa)
Một số lỗi trong cách ADTT có thể khiến nhiều bà mẹ ngày nay “tẩy chay” phương pháp này đó là: Vì trẻ ăn nhuyễn nhiều nên khả năng ăn thô kém, đôi khi đã 2 tuổi vẫn phải ăn cơm nhá, rất mất vệ sinh hay như việc ninh xương nấu cháo cho trẻ, cho bé đi ăn rong, vừa ăn vừa hò hét, nhảy múa... Nấu chung nguyên liệu sẽ khiến bé khó cảm nhận mùi vị, từ đó sinh chán ăn, biếng ăn, kén chọn thực phẩm sau này.
Tuy nhiên, ADTT có hai ưu điểm lớn: Một là dạ dày của bé sẽ không phải làm việc 'quá tải' sớm và hai là phương pháp này  rất phù hợp cho những mẹ bận rộn và không có thời gian chế biến cầu kì.

Ăn dặm kiểu Nhật (ADKN)

Phương pháp ADKN đang rất được ưa chuộng tại Việt Nam do những ưu điểm hợp lý và có cơ sở khoa học. Một số đặc điểm dễ nhận biết nhất của phương pháp ADKN đó là:
- Cho bé ăn thô đúng thời điểm: Trẻ ADKN bắt đầu làm quen với thức ăn ngay bằng cháo loãng qua rây tỷ lệ 1:10 chứ không quấy bột. Sau này, độ thô của cháo sẽ tăng dần theo độ tuổi. Các loại thức ăn khác như rau, thịt cũng được chế biến riêng với độ thô phù hợp.
- Ăn riêng từng loại thức ăn: Khác với ADTT, một khay thức ăn của trẻ ADKN bao giờ cũng đủ ba nhóm thực phẩm: Tinh bột, vitamin và chất đạm theo tiêu chuẩn “vàng – đỏ - xanh”. Những loại thực phẩm này được chế biến riêng biệt và không trộn lẫn.
- Để trẻ tập ăn nhạt, ăn dò từng loại thực phẩm từ rau củ đến thịt cá để làm quen dần.
- Tinh thần của ADKN: Cho bé ăn trên ghế, không ăn rong, bật tivi. Khi trẻ không ăn nữa, tuyệt đối không thúc ép nhồi nhét. 

 

Một "suất ăn kiểu Nhật" cho bé thường gồm nhiều món riêng biệt (ảnh minh họa)
Ưu điểm dễ nhận thấy nhất của phương pháp ADKN đó là trẻ sẽ có khả năng ăn thô sớm hơn rất nhiều so với các bé theo phương pháp ADTT. Thêm vào đó, việc ăn riêng từng loại thức ăn sẽ giúp bé làm quen tốt hơn với mùi vị của từng loại thực phẩm, không bị “hổ lốn” hỗn hợp, không nảy sinh tâm lý ngán ăn. Ăn nhạt sẽ tốt hơn cho thận của trẻ. Và một điều quan trong nhất: đó chính là tinh thần “kiểu Nhật”: Không thúc ép trẻ ăn, không tạo tâm lý sợ hãi khi ăn uống. Thiết lập cho bé thói quen ngồi ăn ngay từ tấm bé giúp trẻ ăn nhanh và tập trung hơn.
Tuy nhiên, để cho bé theo hoàn toàn phương pháp ADKN, mẹ sẽ mất rất nhiều thời gian và công sức giai đoạn đầu. Chuẩn bị cho con từng món ăn riêng biệt, chế biến và bảo quản thường rất lích kích.
Tại Nhật Bản, mỗi khi một người phụ nữ sinh con, họ thường nghỉ hẳn việc và ở nhà toàn tâm toàn ý chăm sóc đứa trẻ. Xã hội Nhật rất coi trọng việc mẹ chăm con và đề cao mối dây liên kết mẹ - con này. Mẹ Nhật luôn có thời gian và rất cầu kì trong việc ăn uống của con. Nếu xác định cho em bé của bạn ăn dặm theo phương pháp ADKN, mẹ Việt cần xác định và thu xếp tư tưởng cũng như thời gian biểu hợp lý.

Ăn dặm bé chỉ huy (Baby Led Weaning – BLW)

Ăn cùng bé, cùng lúc, cùng bàn là tinh thần chính của phương pháp ăn dặm này. Không có quấy bột, cũng không có cháo loãng. Trẻ ăn ặn theo phương pháp BLW sẽ tự ăn và ăn thô y như người lớn ngay từ lần ăn dặm đầu tiên. Không lo việc trẻ không răng sẽ không nhai nhá được gì. Con hoàn toàn có thể dùng lợi để nghiền thức ăn. Mặt khác, trẻ giai đoạn này sữa vẫn là thức ăn chính. Do đó ăn dặm chỉ để bé làm quen với các loại thực phẩm. Mẹ cho con ăn dặm theo BLW thường không quá chú trọng vào việc ban đầu con ăn được bao nhiêu mà tập trung vào việc dạy bé tập nhai.
Đặc điểm thứ hai cực “lạ” của BLW, đó là không thìa, không xúc, không bát đũa. Mẹ sẽ chuẩn bị cho con những thức ăn nguyên miếng được hầm mềm như: Vài miếng cà rốt, súp lơ, cơm nát nắm viên, lườn gà trắng xé nhỏ, cá gỡ xương, miếng chuối, bơ, táo hấp mềm… và để thẳng trên mặt bàn ăn của trẻ. Bé sẽ ăn bốc, tự cầm tay những thức ăn mình yêu thích để cho vào miệng. “Baby leads” có nghĩa là để con tự chỉ huy, tự quyết định mình sẽ ăn gì.
Thời gian đầu, trẻ có thể sẽ không ăn, cầm ném thức ăn lung tung, thậm chí bóp nát, cho vào miệng mút rồi vứt…..Tuy nhiên, chỉ sau một thời gian làm quen với thực phẩm, con sẽ tự hình thành phản xạ cắn, nhai rồi nuốt. Từ đó, tiến thẳng đến giai đoạn tự mình xúc thìa.

 

BLW nghĩa là trẻ sẽ tự bốc thức ăn trên bàn để ăn (ảnh minh họa)

Ưu điểm của phương pháp này có thể kể đến:
- Tạo điều kiện cho bé khám phá mùi vị, kết cấu, mầu sắc của mỗi loại thức ăn riêng biệt 
- Giúp trẻ phát triển phối hợp tay-mắt, sự khéo léo và kỹ năng nhai 
- Trẻ sẽ có khả năng tự cầm thìa xúc từ rất sớm rất
- Cho phép bé ăn với khối lượng bé cần, theo thời gian của riêng bé, do đó tạo được thói quen ăn uống tốt sau này
- Mẹ không cần tốn thời gian chuẩn bị đồ ăn riêng cho con vì bé sẽ ăn ngay như một thành viên trong mâm cơm gia đình. (Có chăng thức ăn của con sẽ được nấu nhừ hơn một chút).
Tuy nhiên, vì sao BLW vẫn khiến các mẹ e dè? Có lẽ do phương pháp này rất dễ vấp phải những phản đối từ quan niệm của các thế hệ đi trước. Nhất là với những gia đình có mục tiêu muốn trẻ tăng cân nhanh, tăng cân nhiều thì phương pháp này sẽ rất dễ gây xung đột bởi trong vài tháng đầu tập ăn bốc BLW, trẻ sẽ chỉ làm quen với thức ăn và ăn rất ít. Thêm một “yếu điểm”: trẻ mới ăn dặm nếu ăn ngay đồ ăn thô miếng rất có thể sẽ dẫn tới hóc nghẹn. Thức ăn bốc để ngay trên bàn ăn đòi hỏi mẹ phải thường xuyên lau dọn vì mỗi lần trẻ ăn xong sẽ rất bừa bãi, nếu không chú ý vệ sinh còn có thể dẫn tới tiêu chảy.

Theo Hà My (Khampha.vn)