SỐT Ở TRẺ SƠ SINH VÀ TRẺ NHỎ
Sốt nghĩa là nhiệt độ cơ thể cao hơn mức bình thường. Trẻ nhỏ được cho là bị sốt nếu:
• Nhiệt độ bên trong hậu môn cao hơn 38 độ C
• Nhiệt độ ở miệng cao hơn 37.8 độ C
• Nhiệt độ ở nách cao hơn 37 độ C
• Nhiệt độ ở tai cao hơn 38 độ C
(Cách đo này không khả thi với các bé dưới 6 tháng tuổi)
• Nhiệt độ ở miệng cao hơn 37.8 độ C
• Nhiệt độ ở nách cao hơn 37 độ C
• Nhiệt độ ở tai cao hơn 38 độ C
(Cách đo này không khả thi với các bé dưới 6 tháng tuổi)
• Kiểm tra sốt bằng tay cũng là cách xác định sốt ở trẻ vì khi đó bạn sẽ cảm nhận độ nóng ở trẻ rõ hơn. Cách kiểm tra này hiệu quả hơn chúng ta nghĩ, nhưng nếu tính đưa trẻ đến bác sĩ, thì hãy sử dụng nhiệt kế để có số liệu cụ thể.
• Nhiệt độ trung bình của cơ thể được đo ở miệng là 36.5 độ C.
• Nhiệt độ đo ở miệng thông thường có thể thay đổi vào khoảng thấp hơn 35.5 độ C vào buổi sáng và 37.5 độ C vào buổi chiều. Nhiệt độ tăng nhẹ từ 38 đến 38.5 độ C, có thể là do vận động, bận quần áo dày, tắm nước nóng hoặc thời tiết nóng.
• Đồ ăn hoặc đồ uống nóng cũng có thể làm tăng nhiệt độ miệng. Nếu nghi ngờ một dấu hiệu nào đó tác động đến nhiệt độ cơ thể của trẻ, hãy kiểm tra lại nhiệt độ 30 phút một lần.
NGUYÊN NHÂN GÂY SỐT
• Sốt là một triệu chứng, không phải là bệnh. Nó là phản ứng bình thường của cơ thể trước một sự nhiễm khuẩn (virus, vi khuẩn) nào đó. Sốt giúp chống lại sự nhiễm trùng bằng cách khởi động hệ miễn dịch của cơ thể. Hầu hết các cơn sốt (từ 37.8 đến 40 độ C) mà trẻ mắc phải đều không nguy hiểm.
• Các nguyên nhân phần lớn là từ các bệnh do virus như cảm lạnh hoặc cảm cúm. Một vài nguyên nhân là do bệnh từ vi khuẩn mang lại như viêm họng hoặc nhiễm trùng đường tiểu. Mọc răng đa số không phải là nguyên nhân gây sốt.
SỐT BAO LÂU SẼ HẾT?
• Hầu hết các cơn sốt do virus sẽ kéo dài khoảng 3 đến 5 ngày. Thông thường, độ nặng nhẹ của sốt không liên quan đến sự nghiêm trọng của bệnh. Hành vi cư xử của trẻ mới nói lên trẻ bệnh nặng hay nhẹ. Sốt không phải gây tác hại kéo dài. Tổn thương não xuất hiện chỉ khi nhiệt độ cơ thể cao hơn 42 độ C.
UỐNG THUỐC HẠ SỐT ĐÚNG CÁCH VÀ LIỀU LƯỢNG Ở TRẺ
Trẻ sốt dưới 38,5 độ không cần uống thuốc hạ sốt, chỉ cần cho mặc đồ thoáng mát là được, vì bố mẹ ông bà hay sốt ruột cứ cho con uống theo ý mà không biết trẻ nhỏ uống paracetamol vượt quá liều lượng và thời gian cho phép sẽ làm hại gan, ảnh hưởng đến chuyển hóa ở gan.
Paracetamol làm hạ thân nhiệt ở người bị sốt, nhưng rất hiếm khi làm hạ nhiệt độ ở người bình thường. Và không có tác dụng chống viêm. Khi uống vào, paracetamol được hấp thu nhanh chóng hoàn toàn qua đường tiêu hóa; thức ăn cũng góp một phần làm chậm hấp thu paracetamol.
Ở trẻ em, liều paracetamol là 10mg đến tối đa là 15mg/kg trọng lượng cơ thể và có thể lặp lại liều như trên sau 4-6 giờ. Thuốc uống hay thuốc đặt hậu môn có tác dụng như nhau và liều lượng dùng như nhau.
Ví dụ: bé 10kg chỉ uống hay đặt hậu môn liều lượng 100mg, tối đa là 150mg (sốt cao đến 39,5 độ C).
KHI NÀO CẦN CHO TRẺ ĐI KHÁM (ĐẾN BỆNH VIỆN)
NÊN ĐI NGAY LẬP TỨC nếu:
• Con dưới 3 tháng tuổi.
• Sốt cao trên 40 độ C và tình hình không được cải thiện sau 2h uống thuốc hạ sốt.
• Con có biểu hiện rất mệt mỏi (sốt thường đi cùng với nhức đầu, chóng mặt, cứng gáy, thở khó khăn, nổi ban hoặc không chịu uống nước).
CHO CON ĐI KHÁM TRONG VÒNG 24 giờ nếu:
• Con từ 3 đến 6 tháng tuổi (trừ khi sốt do mũi chích ngừa)
• Con bị sốt kéo dài hơn 3 ngày.
• Con đã hết sốt hơn 24 tiếng nhưng sau đó lại bị sốt lại và sốt cao hơn 39 độ.
• Nhiệt độ trung bình của cơ thể được đo ở miệng là 36.5 độ C.
• Nhiệt độ đo ở miệng thông thường có thể thay đổi vào khoảng thấp hơn 35.5 độ C vào buổi sáng và 37.5 độ C vào buổi chiều. Nhiệt độ tăng nhẹ từ 38 đến 38.5 độ C, có thể là do vận động, bận quần áo dày, tắm nước nóng hoặc thời tiết nóng.
• Đồ ăn hoặc đồ uống nóng cũng có thể làm tăng nhiệt độ miệng. Nếu nghi ngờ một dấu hiệu nào đó tác động đến nhiệt độ cơ thể của trẻ, hãy kiểm tra lại nhiệt độ 30 phút một lần.
NGUYÊN NHÂN GÂY SỐT
• Sốt là một triệu chứng, không phải là bệnh. Nó là phản ứng bình thường của cơ thể trước một sự nhiễm khuẩn (virus, vi khuẩn) nào đó. Sốt giúp chống lại sự nhiễm trùng bằng cách khởi động hệ miễn dịch của cơ thể. Hầu hết các cơn sốt (từ 37.8 đến 40 độ C) mà trẻ mắc phải đều không nguy hiểm.
• Các nguyên nhân phần lớn là từ các bệnh do virus như cảm lạnh hoặc cảm cúm. Một vài nguyên nhân là do bệnh từ vi khuẩn mang lại như viêm họng hoặc nhiễm trùng đường tiểu. Mọc răng đa số không phải là nguyên nhân gây sốt.
SỐT BAO LÂU SẼ HẾT?
• Hầu hết các cơn sốt do virus sẽ kéo dài khoảng 3 đến 5 ngày. Thông thường, độ nặng nhẹ của sốt không liên quan đến sự nghiêm trọng của bệnh. Hành vi cư xử của trẻ mới nói lên trẻ bệnh nặng hay nhẹ. Sốt không phải gây tác hại kéo dài. Tổn thương não xuất hiện chỉ khi nhiệt độ cơ thể cao hơn 42 độ C.
UỐNG THUỐC HẠ SỐT ĐÚNG CÁCH VÀ LIỀU LƯỢNG Ở TRẺ
Trẻ sốt dưới 38,5 độ không cần uống thuốc hạ sốt, chỉ cần cho mặc đồ thoáng mát là được, vì bố mẹ ông bà hay sốt ruột cứ cho con uống theo ý mà không biết trẻ nhỏ uống paracetamol vượt quá liều lượng và thời gian cho phép sẽ làm hại gan, ảnh hưởng đến chuyển hóa ở gan.
Paracetamol làm hạ thân nhiệt ở người bị sốt, nhưng rất hiếm khi làm hạ nhiệt độ ở người bình thường. Và không có tác dụng chống viêm. Khi uống vào, paracetamol được hấp thu nhanh chóng hoàn toàn qua đường tiêu hóa; thức ăn cũng góp một phần làm chậm hấp thu paracetamol.
Ở trẻ em, liều paracetamol là 10mg đến tối đa là 15mg/kg trọng lượng cơ thể và có thể lặp lại liều như trên sau 4-6 giờ. Thuốc uống hay thuốc đặt hậu môn có tác dụng như nhau và liều lượng dùng như nhau.
Ví dụ: bé 10kg chỉ uống hay đặt hậu môn liều lượng 100mg, tối đa là 150mg (sốt cao đến 39,5 độ C).
KHI NÀO CẦN CHO TRẺ ĐI KHÁM (ĐẾN BỆNH VIỆN)
NÊN ĐI NGAY LẬP TỨC nếu:
• Con dưới 3 tháng tuổi.
• Sốt cao trên 40 độ C và tình hình không được cải thiện sau 2h uống thuốc hạ sốt.
• Con có biểu hiện rất mệt mỏi (sốt thường đi cùng với nhức đầu, chóng mặt, cứng gáy, thở khó khăn, nổi ban hoặc không chịu uống nước).
CHO CON ĐI KHÁM TRONG VÒNG 24 giờ nếu:
• Con từ 3 đến 6 tháng tuổi (trừ khi sốt do mũi chích ngừa)
• Con bị sốt kéo dài hơn 3 ngày.
• Con đã hết sốt hơn 24 tiếng nhưng sau đó lại bị sốt lại và sốt cao hơn 39 độ.
Trên thị trường hiện có 3 dạng thuốc hạ sốt thông dụng được các bậc phụ huynh chọn sử dụng.
– Dạng gói bột thường có mùi hương thơm của các loại trái cây như cam, chanh, dâu…nhất là có vị ngọt rất hợp với sở thích của trẻ, được sử dụng rất tiện lợi chỉ cần pha với nước sôi nguội là có thể cho trẻ uống ngay, hiệu quả hạ sốt nhanh vì dược chất paracetamol dễ dàng được hấp thụ từ dạ dày và ruột vào máu chỉ sau khi uống khoảng 15 phút – 30 phút.
 |
Dạng gói bột được bào chế dưới những hàm lượng thông thường là 80 mg, 150 mg và 250 mg. Tùy theo cân nặng của trẻ chúng ta sẽ tính được khá chính xác liều lượng cần dùng cho trẻ, ví dụ trẻ cân nặng 10 kg phụ huynh sẽ cho trẻ uống một gói thuốc bột hạ sốt hàm lượng paracetamol 150 mg.
– Dạng si rô rất dễ sử dụng cho trẻ vì liều lượng thuốc rất dễ lường với hàm lượng thông dụng là paracetamol 80mg/5ml, 150mg/5ml hoặc 250mg/5ml. Với nhiều mùi vị khác nhau sẽ giúp trẻ uống thuốc được thuận lợi hơn và hiệu quả hạ sốt cũng tương tự với loại hạ sốt dạng gói bột.
– Dạng viên đạn (nhét hậu môn) được bào chế với 3 hàm lượng thông thường là 80 mg, 150 mg và 300 mg. Dạng 80 mg dùng cho trẻ từ 4 – 6kg, dạng 150 mg dùng cho trẻ có cân nặng từ 7 – 12kg và dạng viên đạn 300 mg dùng cho trẻ từ 13-24kg.
Cần lưu ý dạng tọa dược qua đường hậu môn thường có tác dụng hạ sốt chậm hơn dạng uống (gói bột thơm hoặc si rô) khoảng 15 – 20 phút vì khả năng hấp thụ dược chất paracetamol từ trực tràng vào máu sẽ mất nhiều thời gian hơn.
– Khi trẻ có thể uống được thì phụ huynh sử dụng dạng gói bột hoặc si rô hạ sốt pha với nước cho trẻ uống. Ở dạng này thuốc sẽ được hấp thu tốt hơn, hiệu quả hạ sốt nhanh hơn và đạt được độ an toàn cao nhất khi sử dụng.
– Nếu trẻ sốt li bì, trẻ nôn ói nhiều, trẻ không thể uống được, nhất là những trẻ đang ngủ say mà phụ huynh không muốn đánh thức trẻ, cha mẹ sẽ cho trẻ dùng viên đạn nhét hậu môn để hạ sốt. Đây là cách hạ sốt rất tiện dụng cho trẻ, tuy nhiên cần chú ý liều lượng theo qui định ở trên và việc nhét thuốc vào hậu môn cần tiến hành nhẹ nhàng, cẩn thận để tránh làm tổn thương vùng hậu môn có thể gây nguy hiểm cho trẻ.
Thuốc hạ sốt hoạt chất là paracetamol có nhiều loại khác nhau về thành phần và hàm lượng, dạng bào chế như:
Babyplex: thuốc cốm gồm có paracetamol 325mg, vitamin B1, chlorpheniramin maleat, tá dược vừa đủ 3 g. Liều dùng: ngày uống 3-4 lần, mỗi lần như sau: Trẻ dưới 1 tuổi: 1/4 gói, từ 1-5 tuổi: 1/3 gói, từ 5-10 tuổi: 1/2 gói, từ 10-15 tuổi: 1 gói. Hòa thuốc vào chén nhỏ với nước chín, không nên đổ thẳng thuốc vào miệng.
Panadol trẻ em: viên nhai màu hồng vị dâu chứa 120mg paracetamol. Liều dùng: từ 1-3 tuổi: 1 viên, từ 3-6 tuổi: 1-2 viên, từ 6-12 tuổi: 2 viên. Nếu cần dùng lại sau 4 giờ. Không quá 4 lần/ngày.
Effe-paracetamol: gói bột sủi gồm có paracetamol 200mg, vitamin C và tá dược. Liều dùng: từ 2-6 tuổi: 1 gói x 3 lần/ngày. Từ 6-15 tuổi: 1-2 gói x 3 lần/ngày. Trên 15 tuổi: 2 gói x 3 lần/ngày.
Efferalgan 80 mg: mỗi gói có paracetamol 80 mg - thuốc bột sủi bọt. Thường được chỉ định cho trẻ em cân nặng từ 8-15kg.
Lưu ý: Không dùng thuốc này trong các trường hợp mẫn cảm với paracetamol, bệnh gan nặng, không dung nạp với fructose (vì có sorbitol). Trường hợp cần kiêng muối, hoặc ăn nhạt cần lưu ý vì mỗi gói thuốc có chứa 66 mg natri (phải trừ vào khẩu phần ăn hằng ngày).
Các trường hợp không dùng được thuốc đạn: dị ứng với paracetamol, bệnh gan nặng, mới bị viêm hậu môn, trực tràng, chảy máu trực tràng, thuốc có thể gây ngứa tại chỗ, tăng theo lần dùng, liều dùng, thời điểm dùng. Khi bị tiêu chảy không dùng viên đạn.
No comments:
Post a Comment